سیاست فیلترینگ موضوع تازه ای نیست. بیشتر کشورهای دنیا دسترسی به سایت هایی را که با سیاست های ملی شان مغایرت دارد، محدود کرده اند. این موضوع در بین کشورهایی مانند چین و ایران که سیاست های سخت گیرانه تری دارند، معمول تر است. با این حال هفته گذشته خبر فیلترینگ سایت هایی با موضوع های  متنوعی در انگلستان، رسانه ای شد و نشان داد که توسعه تفکر در همه جای دنیا، عامل نگرانی سیاست مداران است. نکته جالب اضافه شدن فروم ها به این لیست بود که اعتراضات زیادی را به همراه داشت. همین بهانه ای شد برای معرفی مفاهیم ارزشمندی در حوزه های مختلف کسب و کار و علم و فناوری که فیلترینگ مانع دسترسی به آنها شده است.

 

1- آموزش و یادگیری

همه روزه میلیون ها نفر در سرتاسر دنیا، تحت آموزش های مختلف قرار میگیرند. بشر برای بقا نیاز دارد که بیاموزد. فضای مجازی فرصت خوبی را برای یک معامله برنده برنده در این زمینه فراهم کرده است. بسیاری در این فضا با تدریس دانسته هایشان درآمد زایی می کنند و بسیاری می آموزند و کسب و کار خود را توسعه می دهند. مقدار قابل توجهی از محتوی آموزشی روی وب را ویدیوهای آموزشی شکل می دهند. قریب به اتفاق سازمان های بزرگ آکادمیک و مستقل جهان که ویدیوهای آموزشی رایگان ارائه می کنند، به دلیل ارزانی و سرعت از سرویس دهنده هایی مانند Youtube و Vimeo بهره میگیرند. برای مثال با مراجعه به وب سایت هایی مانند cosmolearning  و coursera می توانیم در سایت به گشت و گذار بپردازیم ولی در صورتی که هر کدام از course ها را انتخاب کنیم در تماشای ویدیوهای آن دچار مشکل خواهیم شد. بماند که وب سایتهای بزرگ آموزشی مانند KhanAcademy به خاطر تحریم های بین المللی، به کلی از دسترس ایرانی ها خارج هستند. همچنین درyoutube ، howcast و دیگر شبکه های اشتراک گذاری فیلم کانال هایی مانند Research Channel و Education وجود دارد که مملو از هزاران ساعت ویدیوهای آموزشی به روز است ولی دسترسی به آنها به خاطر فیلترینگ و سرعت کم به غیرممکن میل می کند.

طبیعی است که در وب سایت های عظیم اشتراک گذاری ویدیو محتویی وجود داشته باشد که باب میل خیلی ها نیست. ولی همین سد بزرگی برای یادگیری بسیاری از مفاهیم آموزشی شده است.

 

2- توسعه کسب و کار و استعدادها

در دورانی که استفاده از شبکه های اجتماعی برای توسعه تجارت، فروش بیشتر، ارتباط بهتر با مشتری در دستور کار سازمانهای دولتی و خصوصی  جهان قرار گرفته است، مردمان ما در حال عوض کردن پورت های پروکسی خود برای دسترسی به شبکه های اجتماعی هستند. دسترسی که گاهن نا امن است و می تواند زمینه ساز سوءاستفاده های زیادی باشد. در همه جای دنیا وقتی اسم بازاریابی می آید، کمتر مشاوری است که شبکه های اجتماعی را نادیده بگیرد چراکه در شبکه های اجتماعی می توانیم طرز تفکرمان را شرح دهیم و محصولمان را فقط به کسانی عرضه کنیم که خواستار آن هستند.

همچنین اگر هنری داریم، چیزی بلدیم  ویا کاری را میتوانیم بهتر از کس دیگری انجام دهیم شبکه های اجتماعی بهترین بستر را برای تشویق ما در توسعه استعدادمان فراهم می کنند، چه بسا افرادی که با انتشار آثار هنری شان در فیس بوک، نه تنها نام خود را جاویدان کرده اند بلکه درآمد زایی هم می کنند.

هر چند در سال های اخیر اتفاقات خوبی مانند همایش رسانه های اجتماعی به آشنایی بیشتر سازمان ها با شبکه های اجتماعی انجامید، تا جایی که رهبر انقلاب، شهرداری تهران، ایرانسل و خیلی های دیگر رسما به فیس بوک و تویتر پیوستند، ولی کماکان فیلترینگ این وب سایت ها عامل مهمی برای چراغ خاموش بودن کسب و کارهای ایرانی در آنها است.

 


فیلترینگ-ایرانشل

 

 

3- وبلاگ نویسی حرفه ای

 WordPress ، Blogspot   و …  از اولین سالهایی که پدید آمدند، فلسفه کاریشان سرویس دهی به کاربرانی بود که میخواستند بدون نیاز به برنامه نویسی در دنیای جدیدی به نام اینترنت حضور داشته باشند و دیدگاه هایشان را به اشتراک بگذارند. این سرویس دهنده ها را می توان پدران وبلاگ نویسی در جهان دانست. وب سایت هایی که صرفا یک سرویس دهنده نیستند و تبدیل به یک پارادیم در این حیطه  شده اند. فیلترینگ این وب سایت ها  باعث شکل گیری سرویس دهنده های فارسی زیادی شده است که برخی مانند میهن بلاگ، پرشین بلاگو بلاگفا بنظر موفق میرسند، ولی همین کار با از بین بردن فضای رقابتی لطمه ی بزرگی به توسعه این فرهنگ در کشورمان زده است. کاربر ایرانی دیگر حق انتخاب ندارد و نمی داند که بهترین سرویس وبلاگ دهی که در کشورمان وجود دارد، کمترین امکانات یک وبلاگ وردپرس معمولی را هم در اختیارش نمی گذارد.

حذف سرویس دهنده های وبلاگ جهانی مخصوصا وردپرس، هر چند نان برخی را چربانده است ولی تیشه به ریشه فرهنگی زده است که یادگیری آن می توانست وب فارسی را به وبی پر محتوی تر و کارآمدتر تبدیل کند.

 

4- جستجوی  کارآمد 

دیروز وقتی بدنبال تصاویری از ویکتور خارا می گشتم با صفحه ای مواجه شدم که به دیدنش عادت دارم. “دسترسی به تارنمای فراخوانده شده امکان پذیر نمی باشد” حتما شما هم برای پیدا کردن تصاویری که به دنبال آن هستنید، مجبورید از هزار خان رستم عبور کنید. احتمال اینکه وب سایتی که با سیاست های داخلی مغایرت دارد، تصاویری را منتشر کند که هیچ ربطی به هیچ موضوع امنیتی، اخلاقی یا سیاسی ندارد، بسیار زیاد است، همچنین  روزانه هزاران عکس با موضوعات مختلف در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته می شوند که عملا دسترسی به آنها غیرممکن است.

همچنین بیشتر اوقات وقتی بدنبال سوالی علمی در Google جستجو می کنیم، به وب سایت های How to یا Forumها می رسیم که به دلیل پرداختن به مسائل مختلف، کلن فیلتر شده اند.

برای جستجو کارآمد تر در وب جهانی نیاز داریم تا یا نتایج جستجو را نبینیم و یا اگر دیدیم، بتوانیم به آن دسترسی داشته باشیم. شاید اگر یک سرویس جستجو فارسی راه اندازی شود (البته بهتر بود، سرویس درست و حسابی جستجو فارسی به کار میبردم) و google را برای همیشه تخته کنند، با خیالی راحت و بدون استرس بتوانیم جستجو کنیم.

 

5- اخبار صحیح

برخی کشورهای جهان، پورتال های خبری را که به انتشار اخباری می پردازند که مغایر سیاست های آنهاست، از دسترس خارج می کنند. این امر با هدف یکسویه کردن اخبار و تبلیغات برای یک نظام سیاسی خاص صورت می گیرد. از سوی دیگر فقط زمانی می توان به صحت یک خبر پی برد که از سوی خبرگزاری های مختلف تایید شده باشد. نتیجتن، فیلترینگ مانع دسترسی کاربران به منابع خبری متفاوت شده و امکان قضاوت و تصمیم گیری صحیح را از آنها صلب می کند. همچنین اکثر کاربران اینترنت، وقتی با وب سایت خبری مواجه می شوند که فیلتر شده است، بیشتر نسبت به مطالعه محتوی آن راغب خواهند بود.

گردش آزاد اطلاعات فقط زمانی صورت میگیرد که وب سایت های مختلف خبری با رویکردهای مختلف به تحلیل و مناظره بپردازند. این مهم سطح آگاهی جامعه را بالا می برد و اعتماد کاربران را به رسانه ی صادق تر جلب می کند.

در پست های بعدی به موانعی که سرعت پایین اینترنت باعث پدید آمدن آنها می شود، می پردازیم.